به بهانه درگذشت استاد پيشكسوت حوزه معماري و مرمت نوين ايران
زندگينامه
دكتر باقر آيت اللهزاده شيرازي ، فرزند عالم رباني مرحوم سيدمحمد حسين، به سال 1315 در نجف اشرف به دنيا آمد. وي دوره ابتدايي را در نجف و تهران گذراند و در سال 1335 از دبيرستان دارالفنون فارغ التحصيل شد. پس از آن به دانشکده هنرهاي زيباي دانشگاه تهران رفت و در سال 1342 با رتبه عالي و به عنوان دانشجوي ممتاز با مدرک فوقليسانس از دانشگاه فارغالتحصيل شد. دكتر شيرازي پس از گذراندن يک سال از دوره عالي شهرسازي دانشکده مذکور، براي ادامه تحصيل در دوره تخصصي پژوهشي مرمت آثار تاريخي در سال 1343 عازم ايتاليا شد. سال 1346 به منظور پژوهش در تاريخ معماري و شهرسازي ايران به ميهن بازگشت و دفتر فني سازمان حفاظت آثار باستاني اصفهان را بنياد نهاده و آن را پايگاهي براي گسترش روشهاي نوين علمي مطالعه و مرمت آثار تاريخي قرار داد. در سال 1350 از رساله خود درباره احياي مرکز تاريخي فرهنگي اصفهان با رتبه عالي در دانشکده معماري رم دفاع کرد. پس از آن دوره مرمت بناهای سنگی، انستيتوي مطالعات پيشرفته معمارى دانشگاه يورک در انگليس را در سال 1354 گذراند.
استاد فقيد آيتالله زاده شيرازي در تشکيل سازمان ميراث فرهنگي كشور سهم عمدهاي داشته و از او به عنوان تهيهکننده پيشنويس اساسنامه و لايحه قانوني تشکيل اساسنامه سازمان ميراث فرهنگی ياد میشود. او در سال 1380جزو چهرههاي ماندگار كشور در حوزه معماري انتخاب شده و جايزه اين همايش را نيز دريافت كرد. وي در 28 مردادماه 1386، در سن 71 سالگي، به ديار باقي شتافت.
مسئوليتها
- استاد دانشگاههاي مختلف كشور
- رئيس دفتر فني سازمان ملي حفاظت آثار باستاني اصفهان
- رئيس و سرپرست سازمان ملي حفاظت آثار باستاني ايران
- مديركل و سرپرست اداره كل حفاظت آثار باستاني و بناهاي تاريخي ايران
- مجري طرحهاي عمراني سازمان ميراث فرهنگي كشور
- معاون اجرايي سازمان ميراث فرهنگي كشور
- قائم مقام سازمان ميراث فرهنگي كشور
- قائممقام بخش معماري فرهنگستان هنر ايران
- عضو پيوسته فرهنگستان هنر
- مدير 3 كنگرة بسيار مهم تاريخ معماري و شهرسازي ايران
- رئيس ايكوموس ايران
تاليفات
- تاليف دهها مقاله علمي و پژوهشي
- تاليف فرهنگ تاريخ معماري و شهرسازي تهران
- ترجمه کتاب معماري اسلامي، اثر رابرت هيلنبراند
- پايهگذار مجله فرهنگي و معماري«اثر»
آخرين حضور استاد در مراسم بزرگداشت
در سومين نشست فرهنگستان هنر با هنرمندان، جمعي از فرهيختگان و دانشجويان رشته معماري و شهرسازي، بعدازظهر 28 مردادماه 1386 به بهانه ديدار و تجليل از مقام استاد پيشكسوت، دكتر باقر آيتاللهزاده شيرازي در مجموعه فرهنگستان هنر تهران گردهم آمده بودند.
دكتر شيرازي در مراسم بزرگداشت خود و در آخرين دقايق زندگياش به روي صحنه آمد و با قرائت آيه شريفه: "و اصبر فان الله لا يضيع اجرآ محسنين" (سوره هود، آيه 115) با اين مضمون كه «پاداش انسانهاي نيكو در دنياي ديگر است»، گفت: «در كودكي از پدرم پرسيدم كه بايد چه كاره شوم؟ گفت: هر كاري كه خدا را راضي كند؛ من هم ديدم كاري بهتر از تعمير مسجد و امامزاده نيست. پس سعي كردم اين كار را به نحو احسن انجام دهم.»
وي افزود: «نسل ما كه جنگ جهاني دوم، نهضتهاي آزاديخواهي و مقاطع ديگر را ديده بود وجدان كاري خاصي داشت. وجدان كاري بهترين سرمايهاي است كه هر كس ميتواند داشته باشد.»
دكتر شيرازي تصريح كرد: « ما استعداد چنداني نداشتيم اما مثل ژاپنيها خيلي كار كرديم! چون معتقد بوديم كار را بايد در حد كمال، حسن نيت و به خوبي انجام داد.»
اين آخرين جملاتي بود كه حضار در جلسه از زبان دكتر شيرازي شنيدند. استاد لحظاتي بعد و هنگامي كه ديگر حاضرين در نشست درباره خاطرات و علاقه خود به ايشان صحبت ميكردند، دچار حمله قلبي شده و رخت از دنيا بربست. روحش شاد و يادش پاينده باد.
تشييع پيكر چهره ماندگار مرمت و معماري از عمارت مسعويه
مراسم تشييع پيکر دکتر آيت الله زاده شيرازی از چهرههای ماندگار مرمت و معماری، 30 مردادماه 1386 با حضور پرشور دانشجويان، شخصيتهای علمی و فرهنگی، از عمارت مسعوديه تهران به سمت آرامگاه ابدی وی در قطعه هنرمندان بهشت زهراي تهران انجام شد. اسفنديار رحيم مشايی، رييس سازمان ميراث فرهنگي، صنايعدستي و گردشگري كشور در حاشيه اين مراسم، از دکتر آيتللهزاده شيرازي بهعنوان فردی تاثيرگذار در حفاظت از آثار تاريخی و فرهنگسازی درجامعه ياد كرد. وی گفت: ما مديون فعاليتهای بسيار ارزشمند ايشان هستيم و اميدواريم جامعه علمی و فرهنگی کشور، قدردان زحمات اين استاد بزرگ باشند.